به فتح راى و سكون عين و ياى مثناة تحتانيه و الف و لام و كسر الف و باى موحده و لام و آن را سنانى و در مصر آن را شوك الجمل و به سريانى رعاويلا مىنامند . ماهيت آن : گياهى است به قدر نبات زردك و برگ آن شبيه به برگ درخت سقز و از آن باريكتر و درشت‌تر و ساق آن پر شعبه و چتر آن شبيه به چتر شبت و گل آن سفيد و ريزه و تخم آن شبيه به تخم شبت و وسط آن شكاف‌دار به خلاف آطريلال و با اندك شيرينى و بيخ آن به سطبرى انگشتى و به قدر سه انگشت و سفيد و شيرين و خام آن را به دستور ساق تازه آن مىخورند و رعى الابل از آن جهت نامند كه چون شتر و حيوانات ديگر از آن ابتداى چرا نمايند سم هيچ حيوانى به ايشان ضرر نرساند و چون بگزد و ضررى در خود يابند در صحرا بگردند و گياه آن را پيدا كنند و بخورند امان يابند . منبت آن بستانها و در تازگى آن را مىخورند و ديسقوريدوس گفته ساق آن شبيه به ساق كندر و شاخ‌هاى آن انبوه و بسيار خميده و برگ آن به درازى دو انگشت و به طول سه انگشت است . طبيعت آن : در اول گرم و در دويّم خشك و گويند در سيّم گرم و خشك است . افعال و خواص آن : ملطف و مفتح سده و محلل اخلاط بارده و رياح و مقاوم سموم حيوانى و خاييدن آن جهت تسكين درد دندان و رفع عسر النفس مؤثر و ضماد آن با سركه جهت اورام بارده و طبيخ آن سياه كننده موى و چون با حنا بسرشند و بر موى بمالند آن را طويل گرداند و ليكن زود سفيد سازد و تخم آن با شراب و يا بدون آن آشاميدن جهت گزيدن هوام و سيلان رحم و بواسير نافع . مضر احشا و اعصاب ، مصلح آن قرفه و سنبل الطيب . مقدار شربت : از برگ و تخم آن تا دو درم است . رعى الحمار ماهيت آن : خارى است شبيه به بادآورد بغايت تند و آنچه از آن شبيه به رايحه حرف و بيخ آن تند و تخم آن شبيه به خردل و سياه و با عفوصت است حمار را چون دردى و نفخى به هم رسد از خوردن آن صحت مىيابد . طبيعت آن : در سيّم گرم و خشك و بغايت مدر و جذاب و خوردن بيخ آن مورث رعاف مفرط و به دستور تخم آن و ربع درم آن جهت طحال بيعديل و جميع اجزاى آن جهت اختلاط عقل و جنون و عسر نفس و برسام نافع . مقدار شربت آن : تا نيم درم و از شدت اسهال مسقط قوّت ، مصلح آن شقاق است . رعى الحمام به يونانى فارسطاريون نامند يعنى حمامى و يا به معنى مظلل الحمامه و آن را به فارسى گاومشنگ و ديومشنگ نامند . ماهيت آن : گياهى است طول آن زياده بر شبرى و برگ آن دندانه‌دار و مايل به سفيدى و از ميان روييده و ساق آن منحصر به يكى و بيخ آن به قدر شبرى و سرخ مايل به سياهى و تخم آن شبيه به گرسنه و طعم آن تند و كبوتر اين گياه را دوست مىدارد و به خواهش مىچرد و انطاكى نوشته كه برگ آن مايل به سياهى است و بعضى بيخ آن را مستعمل دارند مانند قهوه و در مصر بسيار است و ساق الحمام نامند و حكيم مير محمد مؤمن صاحب تحفه نوشته كه نار قيصر عبارت از آنست و منبت آن كنار آبها و در آذر ماه مىرسد . طبيعت آن : در دويّم گرم و خشك و در اول گرم نيز گفته‌اند . افعال و خواص آن : ملطف و مجفف قوى و محلل و با برودت و قوّت قابضه و آشاميدن آن جهت لقوه و ادرار حيض و ضماد برگ آن جهت التيام جراحت تاره و قروح خبيثه و ساعيه و با روغن گل و پيه تازه جهت اوجاع رحم و با سركه جهت حمره و با عسل جهت التيام قروح عميقه مفيد . مضر گرده ، مصلح آن كثيرا . مقدار شربت آن : تا دو درم . بدل آن : فوة الصبغ است . فصل الراء مع القاف رقعه به فتح را و قاف و فتح عين مهمله و ها به عربى شامل جميع ادويه است كه خوردن آن جهت جبر كسر عظم مفيد و مصلح آن باشد . ماهيت آن : بيخى است صلب زرد رنگ و سرخ رنگ نيز گفته‌اند . طبيعت آن : سرد و خشك . افعال و خواص آن : دو مثقال آن با زرده تخم مرغ نيمبرشت جهت ضربه و سقطه و ريزه شدن استخوان نافع چون سه روز متوالى بنوشند . رقعه يمانى به فتح راى و سكون قاف و عين مهمله و فتح ياى مثناة تحتانيه و فتح ميم و الف و كسر نون و يا و آن را رقاع نيز نامند . ماهيت آن : گويند درختى است به قدر درخت گردكان و برگ آن مانند برگ چنار و ثمر آن شبيه به انجير و به قدر انار و دانه ثمر